People IntelligencePeople Intelligence is geen glazen bol
Een signaal kan waardevol zijn zonder te beweren dat het de toekomst kent.
Björn Slegers ·
"Kunnen jullie voorspellen wie zal vertrekken?" We krijgen die vraag regelmatig. Ze is begrijpelijk. Als een organisatie eerder weet waar risico ontstaat, kan ze misschien ook eerder handelen. Maar in die vraag zit een veronderstelling die we bewust niet willen overnemen. Dat menselijk gedrag voorspelbaar genoeg is om er individuele zekerheid aan te koppelen.
Mensen zijn geen stabiele datasets. Een medewerker die vandaag kenmerken vertoont die historisch vaker bij vertrek voorkwamen, kan morgen een volledig andere beslissing nemen. Een andere leidinggevende. Een intern project. Een gesprek dat op het juiste moment plaatsvindt. Een verandering thuis. Dezelfde data krijgt plots een andere betekenis.
Daarom vinden we het verschil tussen een signaal en een voorspelling belangrijk. Niet als semantische voorzichtigheid. Als ontwerpprincipe.
Eerder zien is iets anders dan de toekomst kennen
Een systeem kan zichtbaar maken dat iets afwijkt. Dat meerdere factoren tegelijkertijd veranderen. Dat een patroon in één team vaker voorkomt dan elders. Dat kan bijzonder relevant zijn. Maar de boodschap zou niet moeten zijn: "Deze medewerker zal vertrekken." Veel nuttiger is: "Hier gebeurt iets dat voldoende afwijkt om beter te kijken."
Die formulering laat ruimte voor menselijke interpretatie zonder de waarde van data te minimaliseren. Want het alternatief is ook niet aantrekkelijk. We willen niet terug naar organisaties waar risico pas zichtbaar wordt nadat iemand ontslag neemt, langdurig uitvalt of een conflict escaleert. De kans ligt ergens tussen blind varen en schijnzekerheid.
Een percentage kan meer zekerheid uitstralen dan er bestaat
Een risicoscore van 78 procent ziet er indrukwekkend precies uit. Maar de precisie van het getal zegt niet automatisch iets over de kwaliteit van de context eronder. Welke gegevens zijn gebruikt? Hoe recent zijn ze? Wat ontbreekt? Is het patroon relevant voor deze specifieke organisatie? En is er werkelijk sprake van een voorspellend model, of van een heuristiek die bepaalde signalen combineert?
Die vragen zijn belangrijk. Een goed intelligence-systeem zou niet alleen een uitkomst tonen. Het zou ook zichtbaar moeten maken waarop een signaal gebaseerd is en hoe voorzichtig iemand het moet interpreteren.
Genoeg reden om te kijken
Dat lijkt misschien een bescheiden ambitie. Wij denken het tegenovergestelde. Wanneer een organisatie eerder kan zien dat er iets verandert, kan een leidinggevende eerder het juiste gesprek voeren. HR kan eerder onderzoeken of hetzelfde patroon breder voorkomt. Management kan eerder zien waar capaciteit of organisatieontwerp begint te wringen.
Daar is geen glazen bol voor nodig. People Intelligence wordt niet minder waardevol wanneer het toegeeft dat mensen onvoorspelbaar zijn.
Misschien wordt het juist betrouwbaarder.